Przysłowia
Cały korpus, w porządku księgi. Każde hasło otwiera się na odczyt słowo w słowo, pochodzenie i znaki.
Według formy Wszystkie PrzysłowiaCztery znakiSłowa nieprzetłumaczalneHistorie wyrażeńHaiku · Według tematu CierpliwośćWytrwałośćPracaDyscyplinaWięziOdwagaPokoraNaukaŻycieUpadek i powrótNaturaCzas ·
- 001 石の上にも三年 Nawet kamień, gdy przesiedzisz na nim trzy lata, staje się ciepły.
- 002 七転び八起き Upadnij siedem razy, podnieś się osiem.
- 003 千里の道も一歩から Podróż tysiąca mil zaczyna się od pierwszego kroku.
- 004 継続は力なり Wytrwałość jest siłą.
- 005 塵も積もれば山となる Nawet kurz, gdy się nagromadzi, staje się górą.
- 006 雨垂れ石を穿つ Kropla wody w końcu przewierca kamień.
- 007 急がば回れ Gdy się spieszysz, wybierz drogę okrężną.
- 008 善は急げ Co dobre, czyń szybko.
- 009 思い立ったが吉日 Najlepszy dzień, by zacząć, to ten, w którym o tym pomyślisz.
- 010 猿も木から落ちる Nawet małpy spadają z drzew.
- 011 上手の手から水が漏れる Nawet z wprawnych rąk wycieka woda.
- 012 失敗は成功のもと Porażka jest źródłem sukcesu.
- 013 好きこそものの上手なれ To kochając jakąś rzecz, stajesz się w niej biegły.
- 014 習うより慣れろ Lepiej nabrać wprawy, niż uczyć się z lekcji.
- 015 初心忘るべからず Nigdy nie zapominaj ducha początkującego.
- 016 温故知新 Ogrzej dawne, by poznać nowe.
- 017 井の中の蛙大海を知らず Żaba z dna studni nie zna wielkiego oceanu.
- 018 百聞は一見に如かず Sto razy usłyszeć nie znaczy tyle, co raz zobaczyć.
- 019 論より証拠 Dowód wart więcej niż wywód.
- 020 花より団子 Lepsze kluski niż kwiaty.
- 021 猫に小判 Dawać złote monety kotu.
- 022 石橋を叩いて渡る Ostukaj kamienny most, zanim po nim przejdziesz.
- 023 転ばぬ先の杖 Laska przed upadkiem.
- 024 備えあれば憂いなし Kto przygotowany, ten bez obaw.
- 025 念には念を入れよ Do ostrożności dołóż ostrożność.
- 026 覆水盆に返らず Rozlana woda nie wraca na tacę.
- 027 後悔先に立たず Żal nigdy nie wyprzedza czynu.
- 028 出る杭は打たれる Pal, który wystaje, zostaje wbity.
- 029 能ある鷹は爪を隠す Zręczny sokół chowa szpony.
- 030 実るほど頭を垂れる稲穂かな Im dojrzalszy kłos ryżu, tym niżej pochyla głowę.
- 031 負けるが勝ち Przegrać znaczy wygrać.
- 032 急いては事を仕損じる Pośpiech psuje dzieło.
- 033 短気は損気 Niecierpliwość to strata.
- 034 笑う門には福来る Szczęście przychodzi do domów, które się śmieją.
- 035 病は気から Choroba bierze się z ducha.
- 036 類は友を呼ぶ Podobne przyciąga podobne.
- 037 朱に交われば赤くなる Kto dotyka cynobru, staje się czerwony.
- 038 情けは人のためならず Dobroć nigdy nie ginie.
- 039 遠くの親戚より近くの他人 Lepszy bliski sąsiad niż daleki krewny.
- 040 二兎を追う者は一兎をも得ず Kto dwa zające goni, żadnego nie złapie.
- 041 蛙の子は蛙 Dziecko żaby jest żabą.
- 042 鳶が鷹を生む Z kani może narodzić się sokół.
- 043 灯台下暗し Podstawa świecznika pozostaje w cieniu.
- 044 医者の不養生 Lekarz zaniedbuje własne zdrowie.
- 045 紺屋の白袴 Farbiarz nosi białą hakamę.
- 046 餅は餅屋 Po mochi idź do wytwórcy mochi.
- 047 芸は身を助ける Talent zawsze w końcu się przydaje.
- 048 無くて七癖 Nawet kto myśli, że nie ma żadnej, ma siedem manii.
- 049 十人十色 Dziesięć osób, dziesięć kolorów.
- 050 蓼食う虫も好き好き Niektóre owady lubią nawet gorzki rdest.
- 051 住めば都 Gdzie mieszkasz, tam staje się stolica.
- 052 郷に入っては郷に従え W wiosce trzymaj się zwyczajów wioski.
- 053 旅は道連れ世は情け W podróży towarzysz, w życiu życzliwość.
- 054 可愛い子には旅をさせよ Ukochane dziecko wyślij w podróż.
- 055 親の心子知らず Dziecko nie zna serca swoich rodziców.
- 056 子は鎹 Dziecko jest klamrą domu.
- 057 目は口ほどに物を言う Oczy mówią tyle co usta.
- 058 口は災いの元 Usta są źródłem nieszczęść.
- 059 言わぬが花 Nie powiedzieć — oto kwiat.
- 060 良薬は口に苦し Dobre lekarstwo jest gorzkie w ustach.
- 061 馬子にも衣装 Strój zdobi nawet stajennego.
- 062 人は見かけによらぬもの Ludzie nie są tym, na co wyglądają.
- 063 武士は食わねど高楊枝 Nawet o pustym żołądku samuraj trzyma wysoko wykałaczkę.
- 064 早起きは三文の徳 Wczesne wstawanie warte jest trzy grosze zysku.
- 065 時は金なり Czas to pieniądz.
- 066 光陰矢の如し Czas mknie jak strzała.
- 067 歳月人を待たず Lata nie czekają na nikogo.
- 068 一期一会 Jedno życie, jedno spotkanie.
- 069 一石二鳥 Jeden kamień, dwa ptaki.
- 070 一日一善 Każdego dnia jeden dobry uczynek.
- 071 明日は明日の風が吹く Jutro powieje jutrzejszy wiatr.
- 072 棚からぼた餅 Ciastko ryżowe spadłe z półki.
- 073 渡りに船 Łódź akurat w chwili przeprawy.
- 074 案ずるより産むが易し Zrobić jest łatwiej, niż się bać.
- 075 百害あって一利なし Sto szkód, żadnego pożytku.
- 076 人間万事塞翁が馬 Wszystko w życiu jest jak koń starca.
- 077 雨降って地固まる Po deszczu ziemia twardnieje.
- 078 待てば海路の日和あり Kto umie czekać, doczeka się pięknego morza.
- 079 千丈の堤も蟻の一穴から Najwyższa grobla pęka od mrówczej dziury.
- 080 大器晩成 Wielkie naczynia długo się formują.
- 081 為せば成る、為さねば成らぬ、何事も Działaj, a się stanie; nie działaj, a nic się nie stanie — we wszystkim.
- 082 我、事において後悔せず W moich czynach nie znam żalu.
- 083 蒔かぬ種は生えぬ Niezasiane ziarno nie wzejdzie.
- 084 楽あれば苦あり、苦あれば楽あり Po wygodzie przychodzi trud, po trudzie przychodzi wygoda.
- 085 縁の下の力持ち Siłacz spod werandy.
- 086 二度あることは三度ある Co zdarzy się dwa razy, zdarzy się i trzeci.
- 087 三度目の正直 Do trzech razy sztuka.
- 088 聞くは一時の恥、聞かぬは一生の恥 Zapytać to wstyd na chwilę, nie zapytać — wstyd na całe życie.
- 089 人の振り見て我が振り直せ Patrz na maniery innych i poprawiaj własne.
- 090 我が身をつねって人の痛さを知れ Uszczypnij się, by poznać ból innych.
- 091 魚心あれば水心 Gdy ryba kocha wodę, woda pokocha rybę.
- 092 持ちつ持たれつ Nieść się nawzajem.
- 093 亀の甲より年の功 Więcej niż skorupa żółwia warte jest doświadczenie lat.
- 094 負うた子に教えられて浅瀬を渡る Dziecko niesione na plecach wskazuje bród.
- 095 昔取った杵柄 Trzonek dawnego tłuczka.
- 096 器用貧乏 Zręczny do wszystkiego, bogaty w nic.
- 097 帯に短し襷に長し Za krótkie na pas, za długie na tasiemkę.
- 098 海老で鯛を釣る Złowić dorodną rybę na krewetkę.
- 099 損して得取れ Zgódź się stracić, by potem zyskać.
- 100 安物買いの銭失い Kupować tanio to tracić pieniądze.
- 101 月に叢雲、花に風 Na księżyc — chmury, na kwiaty — wiatr.
- 102 柳に雪折れなし Śnieg nie łamie wierzby.
- 103 柳の下にいつも泥鰌はいない Pod wierzbą nie zawsze siedzi piskorz.
- 104 山高きが故に貴からず Góra nie jest szlachetna dlatego, że jest wysoka.
- 105 風が吹けば桶屋が儲かる Gdy wieje wiatr, bednarz się bogaci.
- 106 秋の日は釣瓶落とし Jesienne słońce spada jak wiadro do studni.
- 107 物言えば唇寒し秋の風 Ledwie słowo padło, zimne są wargi — jesienny wiatr.
- 108 月日は百代の過客にして Dni i miesiące są wędrowcami stu pokoleń.
- 109 ゆく河の流れは絶えずして、しかももとの水にあらず Rzeka płynie bez ustanku, a przecież to nigdy nie ta sama woda.
- 110 雪は天から送られた手紙である Śnieg to list przysłany z nieba.
- 111 花は盛りに、月は隈なきをのみ見るものかは Czy kwiaty ogląda się tylko w pełnym rozkwicie, a księżyc tylko bez chmur?
- 112 一寸先は闇 O cal przed nami — ciemność.
- 113 一寸の虫にも五分の魂 Nawet calowy owad ma swoją półcalową dumę.
- 114 鉄は熱いうちに打て Kuj żelazo, póki gorące.
- 115 隣の花は赤い Kwiaty sąsiada są czerwieńsze.
- 116 足るを知る Wiedzieć, co wystarcza.
- 117 起きて半畳、寝て一畳 Na stojąco pół maty, na leżąco cała mata.
- 118 腹八分目に医者いらず Brzuch pełny w ośmiu dziesiątych nie potrzebuje lekarza.
- 119 過ぎたるは猶及ばざるが如し Za dużo jest jak za mało.
- 120 一事が万事 Jedna rzecz mówi o wszystkich rzeczach.
- 121 隗より始めよ Zacznij od Kai.
- 122 百里を行く者は九十を半ばとす Kto idzie sto mil, dziewięćdziesiąt ma za połowę.
- 123 商いは牛の涎 Handel jest jak ślina wołu.
- 124 敵に塩を送る Posłać sól wrogowi.
- 125 勝って兜の緒を締めよ Po zwycięstwie zaciśnij rzemienie hełmu.
- 126 一葉落ちて天下の秋を知る Spada jeden liść i wiadomo, że jesień idzie na świat.
- 127 大は小を兼ねる Wielkie mieści małe.
- 128 宝の持ち腐れ Skarb, któremu pozwala się gnić.
- 129 下手の横好き Niezdarny, lecz rozmiłowany.
- 130 不言実行 Działać, nie mówiąc o tym.
- 131 切磋琢磨 Ciosać i szlifować się nawzajem.
- 132 一意専心 Jeden zamysł, całe serce.
- 133 初志貫徹 Doprowadzić pierwsze postanowienie do końca.
- 134 臥薪嘗胆 Spać na drewnie, kosztować żółci.
- 135 晴耕雨読 Orać w słońce, czytać w deszcz.
- 136 花鳥風月 Kwiaty, ptaki, wiatr, księżyc.
- 137 明鏡止水 Jasne zwierciadło, spokojna woda.
- 138 雲外蒼天 Ponad chmurami błękitne niebo.
- 139 誠心誠意 Całym sercem, w całej szczerości.
- 140 質実剛健 Szczera prostota, spokojna siła.
- 141 和を以て貴しとなす Mieć harmonię za rzecz najcenniejszą.
- 142 頭隠して尻隠さず Schować głowę, zostawiając widoczny zadek.
- 143 二階から目薬 Zakrapiać oczy z piętra.
- 144 焼け石に水 Woda na rozpalony kamień.
- 145 泣きっ面に蜂 Pszczoła na zapłakanej twarzy.
- 146 渡る世間に鬼はない Po szerokim świecie nie chodzą demony.
- 147 馬が合う Zgrać się jak jeździec z koniem.
- 148 竹馬の友 Przyjaciele z bambusowych szczudeł.
- 149 船頭多くして船山に上る Zbyt wielu przewoźników wciąga łódź na górę.
- 150 一を聞いて十を知る Usłyszeć jedno, zrozumieć dziesięć.
- 151 学問に王道なし Do wiedzy nie ma królewskiej drogi.
- 152 玉磨かざれば光なし Nieoszlifowany nefryt nie lśni.
- 153 愚公、山を移す Stary szaleniec przenosi górę.
- 154 苦は楽の種 Trud jest nasieniem radości.
- 155 若い時の苦労は買ってでもせよ Trudy młodości — kupuj je, jeśli trzeba.
- 156 山あり谷あり Są góry, są doliny.
- 157 日進月歩 Postęp co dzień, krok co miesiąc.
- 158 身から出た錆 Rdza rodzi się z samej klingi.
- 159 一年の計は元旦にあり Plan roku kreśli się w noworoczny poranek.
- 160 古池や蛙飛び込む水の音 Stara sadzawka — żaba skacze w głąb, plusk wody.
- 161 閑さや岩にしみ入る蝉の声 Jaka cisza — głos cykad przenika skały.
- 162 五月雨をあつめて早し最上川 Zbierając deszcze czerwca, rwąca płynie Mogami.
- 163 やせ蛙負けるな一茶これにあり Chuda żabo, nie daj się — Issa jest tutaj.
- 164 雀の子そこのけそこのけお馬が通る Wróbelki, z drogi, z drogi! Koń jedzie.
- 165 朝顔に釣瓶とられてもらい水 Powój oplótł mi wiadro studni — proszę sąsiada o wodę.
- 166 名月を取ってくれろと泣く子かな „Złap mi księżyc!” płacze dziecko.
- 167 春の海ひねもすのたりのたりかな Wiosenne morze — cały dzień faluje, faluje łagodnie.
- 168 菜の花や月は東に日は西に Pole rzepaku — księżyc na wschodzie, słońce na zachodzie.
- 169 乗りかかった船 Łódź, na którą już się wsiadło.
- 170 喉元過ぎれば熱さを忘れる Gdy minie gardło, zapomina się o oparzeniu.
- 171 火のない所に煙は立たぬ Nie ma dymu bez ognia.
- 172 悪銭身に付かず Źle zdobyte pieniądze się nie trzymają.
- 173 正直は一生の宝 Uczciwość jest skarbem całego życia.
- 174 嘘つきは泥棒の始まり Kłamstwo jest początkiem kradzieży.
- 175 花七日 Kwiaty trwają siedem dni.
- 176 明日の百より今日の五十 Lepsze pięćdziesiąt dziś niż sto jutro.
- 177 遠慮なければ近憂あり Bez dalekiego spojrzenia — bliskie zmartwienia.
- 178 義を見てせざるは勇なきなり Widzieć, co słuszne, i tego nie czynić — to brak odwagi.
- 179 過ちて改めざる、是を過ちという Prawdziwym błędem jest nie naprawić swojego błędu.
- 180 千慮の一失 Na tysiąc myśli jedna pomyłka.
- 181 秋深き隣は何をする人ぞ Głęboka jesień — mój sąsiad, cóż on porabia?
- 182 虎穴に入らずんば虎子を得ず Kto nie wejdzie do jaskini tygrysa, nie weźmie jego małych.
- 183 当たって砕けろ Rzuć się, choćbyś miał się roztrzaskać.
- 184 九死に一生を得る Przeżyć dziewięć śmierci dla jednego życia.
- 185 起死回生 Przywrócić życie temu, co zdawało się martwe.
- 186 心機一転 Pełny obrót serca.
- 187 捲土重来 Wrócić, wzbijając kurz.
- 188 不撓不屈 Nie ugiąć się, nie złamać.
- 189 一念岩をも通す Nieugięta wola przebija nawet skałę.
- 190 押してもだめなら引いてみな Jeśli pchanie nie działa, spróbuj pociągnąć.
- 191 窮すれば通ず W ślepym zaułku otwiera się przejście.
- 192 止まない雨はない Nie ma deszczu, który by nie ustał.
- 193 逃げるが勝ち Umieć się wycofać to wygrać.
- 194 三十六計逃げるに如かず Z trzydziestu sześciu forteli najlepszy jest odwrót.
- 195 犬も歩けば棒に当たる Nawet pies na spacerze coś napotka.
- 196 蝸牛そろそろ登れ富士の山 Ślimaczku, wspinaj się, powolutku, na górę Fudżi.
- 197 積小為大 Gromadzenie małego czyni wielkie.
- 198 千日の稽古を鍛とし、万日の稽古を錬とす Tysiąc dni ćwiczeń kuje; dziesięć tysięcy dni poleruje.
- 199 身を浅く思い、世を深く思う O sobie myśleć płytko, o świecie myśleć głęboko.
- 200 人の一生は重荷を負うて遠き道を行くが如し Życie człowieka to długa droga przebyta z brzemieniem; nie ma po co się spieszyć.
- 201 人は城、人は石垣、人は堀 Ludzie są zamkiem, ludzie są murami, ludzie są fosą.
- 202 泰然自若 Spokojny i równy sobie, cokolwiek się dzieje.
- 203 独立独歩 Stać o własnych siłach, iść własnym krokiem.
- 204 付和雷同 Iść za echem gromu, nie mając zdania.
- 205 蛙の面に水 Woda na pysk żaby.
- 206 人の噂も七十五日 Pogłoska żyje tylko siedemdziesiąt pięć dni.
- 207 勝負は時の運 Wynik pojedynku zależy też od godziny.
- 208 水に流す Pozwolić wodzie unieść.
- 209 夏草や兵どもが夢の跡 Letnie trawy — z marzeń wojowników oto co zostało.
- 210 旅に病んで夢は枯野をかけ廻る Chory w podróży — moje sny wciąż biegają po zeschłym pustkowiu.
- 211 名月や池をめぐりて夜もすがら Pełnia księżyca — całą noc krążyłem wokół stawu.
- 212 山路来て何やらゆかしすみれ草 Górska ścieżka — coś nieuchwytnie wzruszającego: fiołek.
- 213 荒海や佐渡によこたふ天河 Wzburzone morze — nad wyspą Sado rozpostarta Droga Mleczna.
- 214 梅が香にのつと日の出る山路かな Zapach śliw — i nagle słońce wschodzi nad górską ścieżką.
- 215 行く春や鳥啼き魚の目は泪 Odchodząca wiosna — ptaki krzyczą, łzy stoją w oczach ryb.
- 216 枯朶に烏のとまりけり秋の暮 Na martwej gałęzi przysiadł kruk — jesienny wieczór.
- 217 初しぐれ猿も小蓑をほしげ也 Pierwszy zimny deszcz — małpa też by chciała płaszczyk ze słomy.
- 218 雲の峰幾つ崩れて月の山 Ile szczytów chmur runęło — a oto góra pod księżycem.
- 219 この道や行く人なしに秋の暮 Ta droga — nikt inny nią nie idzie. Jesienny wieczór.
- 220 雪とけて村いっぱいの子どもかな Śnieg stopniał — wioska pełna dzieci.
- 221 めでたさも中位なりおらが春 Szczęście całkiem przeciętne, ot co — mój własny nowy rok.
- 222 我と来て遊べや親のない雀 Chodź się ze mną pobawić, wróbelku bez rodziców.
- 223 やれ打つな蠅が手をすり足をする Nie bij jej! Mucha załamuje ręce, załamuje nóżki.
- 224 うまさうな雪がふうはりふはりかな Jak smakowicie wygląda padający śnieg — puszysty, mięciutki.
- 225 五月雨や大河を前に家二軒 Czerwcowe deszcze — naprzeciw wezbranej rzeki dwa domy.
- 226 夏河を越すうれしさよ手に草履 Co za radość przejść letnią rzekę, sandały w dłoni!
- 227 朝顔や一輪深き淵の色 Powój — jeden jedyny kwiat, błękit głębokiej toni.
- 228 不二ひとつうづみ残して若葉かな Młoda zieleń zasypała wszystko — prócz samotnej góry Fudżi.
- 229 釣鐘にとまりて眠る胡蝶かな Na wielkim dzwonie przysiadł i śpi motyl.
- 230 いくたびも雪の深さを尋ねけり Raz po raz pytam: śnieg, jak wysoki już jest?
- 231 鶏頭の十四五本もありぬべし Grzebienie kogucie — musi ich być czternaście, piętnaście.
- 232 春や昔十五万石の城下かな Wiosna — niegdyś dumne miasto u stóp zamku, sto pięćdziesiąt tysięcy koku.
- 233 夏嵐机上の白紙飛び尽す Letnia nawałnica — wszystkie białe kartki z biurka porwane.
- 234 分け入っても分け入っても青い山 Choć się zagłębiam, zagłębiam wciąż dalej — błękitne góry.
- 235 臨機応変 Odpowiadać chwili taką, jaka przychodzi.
- 236 適材適所 Właściwe drewno na właściwe miejsce.
- 237 千載一遇 Jedno spotkanie na tysiąc lat.
- 238 有終の美 Piękno dopełnionego końca.
- 239 単刀直入 Wejść samemu, z obnażoną szablą, prosto do celu.
- 240 我田引水 Ciągnąć wodę na własne pole ryżowe.
- 241 本末転倒 Wziąć gałąź za korzeń.
- 242 自画自賛 Samemu pisać pochwałę własnego obrazu.
- 243 呉越同舟 Wrogowie z Wu i Yue w jednej łodzi.
- 244 疑心暗鬼 Podejrzliwość zaludnia mrok upiorami.
- 245 五里霧中 Zgubiony w pięciu milach mgły.
- 246 竜頭蛇尾 Głowa smoka, ogon węża.
- 247 画竜点睛 Namalować smokowi źrenice.
- 248 蛇足 Nogi wężowi.
- 249 矛盾 Włócznia i tarcza.
- 250 朝三暮四 Trzy rano, cztery wieczorem.
- 251 粉骨砕身 Zetrzeć kości, skruszyć ciało.
- 252 文武両道 Pióro i szabla, dwie drogi.
- 253 二人三脚 Dwie osoby, trzy nogi.
- 254 首尾一貫 Jedną nicią, od głowy do ogona.
- 255 手前味噌 Chwalić własne miso.
- 256 猫の手も借りたい Pożyczyłoby się nawet łapy kota.
- 257 月とすっぽん Księżyc i błotny żółw.
- 258 骨折り損のくたびれ儲け Za cały zysk z trudu — zmęczenie.
- 259 泥棒を捕らえて縄を綯う Pleść sznur po złapaniu złodzieja.
- 260 立て板に水 Woda po pochyłej desce.
- 261 馬耳東風 Wiosenny wiatr w uszach konia.
- 262 高嶺の花 Kwiat na wysokim szczycie.
- 263 見ぬが花 Kwiatem jest to, czego się nie widziało.
- 264 会うは別れの始め Spotkać się to zacząć się żegnać.
- 265 無理が通れば道理引っ込む Gdzie przechodzi bezprawie, tam rozum się cofa.
- 266 泣く子と地頭には勝てぬ Z płaczącym dzieckiem i miejscowym panem nikt nie wygra.
- 267 残り物には福がある W tym, co zostaje, jest szczęście.
- 268 腹が減っては戦ができぬ Pusty brzuch nie prowadzi wojny.
- 269 花は折りたし梢は高し Chciałoby się zerwać kwiat, ale gałąź wysoko.
- 270 目は心の鏡 Oczy są zwierciadłem serca.
- 271 名は体を表す Imię odsłania rzecz.
- 272 六十の手習い Uczyć się kaligrafii w wieku sześćdziesięciu lat.
- 273 世間は広いようで狭い Świat wydaje się rozległy, a jest mały.
- 274 明日は我が身 Jutro może to być ja.
- 275 長い物には巻かれろ Daj się owinąć temu, co dłuższe od ciebie.
- 276 六日の菖蒲、十日の菊 Irys szóstego, chryzantema dziesiątego: o dzień za późno.
- 277 笑いは人の薬 Śmiech jest lekarstwem ludzi.
- 278 頭の上の蠅を追え Przegoń najpierw muchy znad własnej głowy.
- 279 口八丁手八丁 Sprawny w języku, sprawny w rękach.
- 280 読み書きそろばん Czytać, pisać, liczyć.
- 281 雪月花 Śnieg, księżyc, kwiaty.
- 282 三日坊主 Mnich na trzy dni.
- 283 学びて思わざれば則ち罔し Uczyć się bez myślenia prowadzi tylko w ciemność.
- 284 己の欲せざる所は人に施すことなかれ Nie czyń drugiemu, czego nie chciałbyś dla siebie.
- 285 一寸の光陰軽んずべからず Nie miej za nic jednego cala czasu.
- 286 春はあけぼの Wiosną — świt.
- 287 家の作りやうは夏をむねとすべし Niech dom będzie pomyślany na lato.
- 288 少しのことにも先達はあらまほしきことなり Nawet w małej rzeczy przewodnik jest pożądany.
- 289 よどみに浮かぶうたかたは、かつ消えかつ結びて、久しくとどまりたるためしなし Piana na stojącej wodzie rozpada się tu, skleja tam, i nigdy nie trwa długo.
- 290 やまとうたは、人の心を種として、万の言の葉とぞなれりける Poezja japońska ma za nasienie ludzkie serce, z którego wyrastają miriady listków słów.
- 291 花の色は移りにけりないたづらに我が身世にふるながめせしまに Barwa kwiatów przeminęła, gdy patrzyłam na padające długie deszcze — i na mijające moje życie.
- 292 田子の浦にうち出でて見れば白妙の富士の高嶺に雪は降りつつ Wyszedłszy na zatokę Tago, widzę: na wysokim szczycie Fudżi, biały, wciąż pada śnieg.
- 293 秋の田のかりほの庵の苫をあらみ我が衣手は露にぬれつつ W strażniczej chacie przy jesiennych polach ryżowych, pod zbyt rzadką strzechą, moje rękawy wilgotnieją od rosy.
- 294 智に働けば角が立つ。情に棹させば流される。意地を通せば窮屈だ。 Za dużo rozumu rani. Za dużo uczucia unosi. Za dużo woli więzi. Doprawdy, świat ludzi jest trudny do zamieszkania.
- 295 雨ニモマケズ 風ニモマケズ Nie ulegając deszczowi, nie ulegając wiatrowi.
- 296 家は漏らぬほど、食事は飢えぬほどにて足る事なり Dom, który nie przecieka, posiłki, które sycą głód: to wystarcza.
- 297 秘すれば花 Utrzymane w tajemnicy staje się kwiatem.
- 298 天は人の上に人を造らず人の下に人を造らず Niebo nie stwarza człowieka nad ludźmi ani człowieka pod ludźmi.
- 299 国破れて山河あり Kraj zniszczony; góry i rzeki trwają.
- 300 初心の花を忘るべからず Nie zapominaj kwiatu swoich początków.
- 301 われ、ただ足るを知る Ja znam tylko to, co wystarcza.
- 302 一日一歩、三日で三歩 Krok dziennie: w trzy dni trzy kroki.
- 303 実るまで待つのも修行 Czekanie na dojrzenie też jest częścią nauki.
- 304 蒔かれた場所で咲きなさい Kwitnij tam, gdzie cię zasiano.